Via welk middel communiceer je effectief een boodschap? |
 Niet elk medium is geschikt om je boodschap te communiceren. Het is belangrijk dat er een ‘fit’ is tussen de boodschap en het medium. In de communicatie wordt daarom gebruikt gemaakt van de mediarijkheidstheorie (Daft & Lengel, 1986) om het juiste medium bij de boodschap te zoeken.
Bij de mediarijkheidstheorie wordt van elk medium bepaald welke soort informatie het kan overbrengen. Kun je bij een medium alleen gebruik maken van geschreven tekst, of heb je ook de mogelijkheid om een gezichtsuitdrukking te laten zien, zoals bij video het geval is? Dit noem je ook wel de ‘informatierijkheid’ van een medium.
Hoe bepaal je de informatierijkheid van een medium?
De informatierijkheid van een medium wordt bepaald aan de hand van vier criteria:
1. De mogelijkheid tot feedback. Kunnen mensen elkaar op eventuele fouten wijzen?
2. De mogelijkheid tot het gebruik van verschillende cues, zoals een gezichtsuitdrukking.
3. Het gebruik van de eigen taal.
4. Tot slot is het belangrijk dat een medium aansluit op de persoonlijke vaardigheden van mensen.
Arme media vs. rijke media
Als een medium laag scoort op de vier criteria, wordt het ook wel een arm medium genoemd. Als een medium hoog scoort op de vier criteria, is er sprake van een rijk medium. Brievenbusreclame is bijvoorbeeld een relatief arm medium. Hierbij heb je niet de mogelijkheid om feedback te geven aan de zender en je ziet ook geen gezichtsuitdrukkingen bij de boodschap in de reclame. Skype is een voorbeeld van een rijk medium. Twee of meerdere mensen kunnen op elkaar reageren en er kan gebruik gemaakt worden van cues: je ziet elkaars gezichtsuitdrukking zodat je beter begrijpt wat er bedoeld wordt.
Arm medium voor eenduidige boodschap
Hoe bepaal je nu welk medium je inzet voor welke boodschap? Dit heeft te maken met de equivocaliteit van de boodschap. Equivocaliteit wil zeggen dat een boodschap dubbelzinnig is: je kunt er niet eenduidig uit opmaken wat bedoeld wordt. Als een boodschap complex of dubbelzinnig is, kun je het beste gebruik maken van een rijk medium om de boodschap mee te communiceren.
Is de mediarijkheidstheorie achterhaald met de komst van social media?
De mediarijkheidstheorie is een goed middel om als filter te dienen bij de hoeveelheid media die gebruikt kunnen worden om een boodschap te communiceren. Bij de theorie wordt echter weinig rekening gehouden met persoonlijke en situationele omstandigheden van de doelgroep. Kijk eens naar social media als Twitter, LinkedIn en Facebook. Verschillende vormen van virtuele communicatie komen samen in deze netwerken. Je kunt e-mails naar elkaar versturen, maar tegelijkertijd ook chatten, skypen, blogs en video’s plaatsen.
Zijn social media dan rijke of arme media? Gebruikt iedereen al deze functies? De keuze van een geschikt medium om je boodschap te communiceren blijft een rationeel proces waarbij rekening gehouden moet worden met de omstandigheden van de doelgroep.
|
